Глаукома – көз ішіндегі қысымның жоғарылауы нәтижесінде көз нервінің зақымдануына әкелетін ауру. Бұл жағдай көру қабілетінің баяу төмендеуіне және, егер уақытында емделмесе, соқырлыққа әкелуі мүмкін. Сондықтан глаукомуны ерте кезеңде анықтау өте маңызды.
Глаукома дегеніміз не?
Глаукома – көз ішіндегі сұйықтықтың дұрыс ағымының бұзылуы салдарынан көз ішіндегі қысымның жоғарылауы. Бұл қысым көз нервіне зиян келтіреді, оның қызметін төмендетеді. Глаукоманың бірнеше түрі бар, бірақ ең таралғаны – ашық бұрышты глаукома.
Глаукоманы ерте кезеңде анықтаудың маңызы
Глаукома көбінесе симптомсыз өтеді, сондықтан көптеген адамдар ауруды кеш анықтайды. Ерте анықтау көруді сақтап қалуға мүмкіндік береді және емдеу тиімділігін арттырады.
Глаукоманың алғашқы белгілері
- Көру өрісінің біртіндеп тарылуы
- Көз алдында тұман пайда болуы
- Көздің ауырсынуы немесе қысым сезімі
- Түнгі көрудің нашарлауы
- Жарыққа сезімталдықтың өзгеруі
Глаукоманы анықтау үшін қолданылатын диагностикалық әдістер
Тонометрия
Көз ішіндегі қысымды өлшеу әдісі. Қалыпты көрсеткіштерден жоғары қысым глаукома қаупін көрсетеді.
Гониоскопия
Көз бұрышын қарау арқылы сұйықтықтың ағымын бағалайды.
Оптикалық когерентті томография (ОКТ)
Көз нервінің құрылымын және оның зақымдану деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.
Көру өрісін зерттеу
Көру өрісінің тарылуын анықтау үшін қолданылады, глаукоманың негізгі симптомдарының бірі.
Глаукома қаупін азайту үшін не істеу керек?
- Жыл сайын көз дәрігеріне қаралу
- Құрамында зиянды заттар жоқ дұрыс тамақтану
- Көзге жүктемені азайту
- Қысымды бақылау үшін дәрігердің кеңестерін орындау
Глаукоманы ерте анықтау және емдеу көру қабілетін сақтап қалудың маңызды факторы болып табылады. Егер көзде қандай да бір өзгерістер байқалса, міндетті түрде маманға қаралу қажет.
Глаукоманы ерте кезеңде анықтаудың шектеулері
Глаукоманы ерте кезеңде анықтау кейде қиын болуы мүмкін, себебі аурудың бастапқы кезеңінде көз қысымының өзгерістері тұрақсыз және симптомдары байқалмауы мүмкін. Кейбір адамдарда глаукома қалыпты көз қысымымен де дамуы мүмкін, бұл жағдайды «қалыпты қысымды глаукома» деп атайды. Сондықтан тек қысымды өлшеу әдісі толық диагноз қоюға жеткіліксіз болуы ықтимал.
Глаукоманың алдын алу және бақылау бойынша кеңестер
- Қысымды тұрақты бақылау: Құралдар мен әдістердің көмегімен көз ішіндегі қысымды үнемі тексеріп отыру маңызды.
- Дұрыс өмір салты: Тұрақты физикалық белсенділік, темекі шегуден бас тарту және дұрыс тамақтану глаукома қаупін төмендетеді.
- Көзге зиянды әсерлерден қорғау: Ұзақ уақыт компьютер алдында отыруды шектеу, көзге артық жүктеме бермеу қажет.
- Стресті басқару: Стресс көз қысымын жоғарылатуы мүмкін, сондықтан оны азайтуға көңіл бөлу керек.
Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)
Глаукома толық емделеді ме?
Глаукома толық емделмейді, бірақ оны ерте анықтап, дұрыс емдеу арқылы көру қабілетін сақтап қалуға және аурудың асқынуын тоқтатуға болады.
Глаукома қандай жаста жиі кездеседі?
Глаукома көбінесе 40 жастан асқан адамдарда жиі кездеседі, бірақ кейбір түрлері жасөспірімдер мен балаларда да пайда болуы мүмкін.
Глаукома белгілері кенеттен пайда бола ма?
Ашық бұрышты глаукома әдетте баяу дамиды және симптомсыз өтеді, ал жабық бұрышты глаукома кенеттен және ауыр симптомдармен көрінуі мүмкін, бұл жағдайда жедел медициналық көмек қажет.
Глаукоманы қалай диагностикалауға болады?
Диагностикаға көз қысымын өлшеу, гониоскопия, оптикалық когерентті томография және көру өрісін зерттеу сияқты әдістер кіреді.